Fjlpqce

1960 var eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi eftir tí gregorianska kalendaranum. Árið er eisini kallað "Ár Afrika" (Year of Africa), vegna teir nógvu stóru atburðir, ið hendu í heimspartinum. Millum annað fingu 17 afrikanskar tjóðir fullveldi hetta árið.

Hendingar[rætta | rætta wikitekst]

• 

  Elvis Presley í 1957.
  2. januar - John F. Kennedy, senatorur, boðar frá at hann stillar upp til amerikanska forsetavalið.
• 9. januar - Farið verið undir at byggja Aswan High byrgingina í Egyptalandi.
• 21. januar - Ein mina fellur saman í Suðurafrika, og hevur við sær at 500 lata lív.
• 22. januar - Jacques Piccard og Don Walsh síga 10.911 metrar niður í Marianagrøvina, og verða fyrstir manna at røkka lægsta punkt á jørðini.
• 1. februar - Fýra afroamerikanskir studentar seta seg niður í eina matstovu í mótmælisørindum. Teimum verður noktað tænasta útfrá húðarlit teirra, men sleppa at verða sitandi. Hetta hevur við sær at fleiri líknandi mótmælistiltøk fyri javnrættindi afroamerikanara verða runt suðurstatirnar í USA. 6 mánaðir seinni fáa afroamerikanarir tænastu á jøvnum fóti við hvítum fólkum í somu matstovu sum mótmælið hevði átt stað.
• 10. februar - Ráðstevna verður hildin í Brussel í Belgia um eftirspurt fulvelldi Belgiska Kongo.
• 13. februar - Fraklendingar avprøva teirra fyrstu atombumbu í Sahara oyðimørkini.
• 29. februar - Ein jarðskjálvti í Marokko, oyðileggur býin Agadir.
• 3. mars
  • Elvis Presley vendir aftur til USA, eftir at hava tænt hertænastu í Týsklandi í tvey ár.
  • 

    Lucille Ball and Desi Arnaz í 1955
    Lucille Ball verður skild frá manni sínum Desi Arnaz, eftir 19 ára hjúnarband. Hetta hevur við sær at umtókta amerikanska sendirøðin I Love Lucy endar gongu sína.
• 5. mars - Alberto Korda tekur tí heimskendu og ikonisku myndina Guerrillero Heroico av Che Guevara í Havanna í Kuba.
• 6. mars
  • Vjetnamkríggið: USA boðar frá teir fara at sendaat 3.500 hermeverðverðverðverðn vrð enir til Vjetn
  • Kvinnur fáa valrætt í Sveis.
• 29. mars - Frakland vinnur Eurovision Song Contest, sum verður hildin í London hetta árið, við sanginum Tom Pillibi sungnum av Jacqueline Boyer.
• 1. apríl
  • USA sendir upp tann fyrsta veðurfylgisveinin (weather satellite).
  • Fólkateljing byrjar í USA. 179.323.175 íbúgvar eru skrásettir at búgva í USA hendan dag.^[1] Fólk frá Latínamerika eru skrásett sum hvít. Tað sama verður gjørt við fólk frá Dominikanalýðveldinum, evropeisk hvít frá Argentinu og meksikanarar, ið líkjast indiánarum.
• 4. apríl
  • 32. Oscar-virðislønin verður handað í Hollywood. Filmurin Ben-Hur vinnur met í flestu Oscar vinningum hetta kvøldið. Hann vinnur eisini Oscarin fyri besta film.
  • Elvis Presley sangurin "Are You Lonesome Tonight?" verður upptikin fyri fyrstu ferð.
• 

  "Guerrillero Heroico" eyðkenda myndin av Che Guevara
  12. apríl - Eric Peugeot, yngsti sonur stovnaran av Peugeot bilverksmiðjuni, verður rændur í París. Hann verður leyslatin 15. apríl afturfyri 300.000 dollarar í loysigjaldi.
• 19. apríl - Suðurkoreanskir studentar mótmæla kring landið, forsetanum Syngman Rhee. Mótmælistiltøkini hava við sær at forsetin til síðst leggur frá sær.
• 21. apríl - Høvuðstaður Brasil skiftir frá Rio de Janeiro til Brasília.
• 27. apríl - Togo fær fullveldi.
• 9. mai - Amerikanarir góðkenna P-bollan, sum verður heimsin fyrsta góðkenda, orala, gitnaðarforðandi fyribyrging.
• 15. mai - Sovjetsamveldið sendir upp fylgisveinin Sputnik 4.
• 22. mai - Heimsins kraftigasti jarðskjálvti, ið er máldur (9.5 á richter-skalanum) rakar Kili. Talið av deyðum er óvist, men liggur ímillum 2.300 og 6.000 mans.
• 1. juni - Fyrsta sjónvarpstøðin í Nýsælandi tekur til starva í býnum Auckland.
• 9. juni - Ódnin "Mary" rakar Kina, og hevur við sær at 1.600 lata lív.
• 10. juni - Domino's Pizza verður sett á stovn í Michigan, USA.
• 15. juni - Ógvislig mótmæli við háskúlan í Tokyo (Tokyo University), hava við sær at 182 verða handtikin og 589 meiðslast.
• 26. juni - Malagsi Lýðveldið, ið nú kallast Madagaskar fær fullveldi.
• 30. juni - Belgiska Kongo fær fullveldi, og før navnið Lýðveldið Kongo (Republic of the Congo (Léopoldville)).
• 1. juli
  • Gana verður lýðveldi, eftir at hava fingið fullveldi frá Englandi í 1957.
  • 

    Richard Nixon og John F. Kennedy kjakast í Chicago í 1960.
    Somalia fær fullveldi frá Italia.
• 4. juli - USA vísir, fyri fyrstu ferð, eitt nýtt flagg við 50 stjørnum, eftir at Hawaii varð góðkendur sum 50indi statur ríkisins í august 1959.
• 20. juli - ÍCeylon verður Sirimavo Bandaranaike vald til forsætisráðharra. Hon verður samstundis heimsins fyrsti kvinnuligi ríkisstjórnarleiðari.
• 1. august - Dahomey, ið nú kallast Benin fær fullveldi frá Fraklandi.
• 3. august - Niger fær fullveldi frá Fraklandi.
• 4. august - Upper Volta, ið nú kallast Burkina Faso, fær fullveldi frá Fraklandi.
• 7. august - Fílabeinsstrondin fær fullveldi frá Fraklandi.
• 11. august - Tjad fær fullveldi frá Fraklandi.
• 13. august - Ubangi-Shari, ið nú kallast Miðafrikanska lýðveldið, fær fullveldi frá Fraklandi.
• 17. august - Gabon fær fullveldi frá Fraklandi.
• 20. august - Senegal fær fullveldi.
• 

  Muhammad Ali í 1966.
  22. september - Mali verður til "Lýðveldið Mali", eftir at Senegal tók seg burturúr ríkisfelagskapi teirra ein mánað áðrenn.
• 26. september - Richard Nixon og John F. Kennedy, leiðandi forsetavalevnir, kjakast í amerikanskum sjónvarpi.
• 1. oktober
  • Nigeria fær fullveldi frá Englandi.
  • Kamerun fær fullveldi frá Englandi.
• 7. oktober - Nigeria verður 99inda limatjóð í Sameindu Tjóðunum.
• 29. oktober - Muhammad Ali vinnur sín fyrsta boksing kamp sum yrkisleikari.
• 30. oktober - Fyrsti væleydnaði nýraflutningurin (transplantatión) verður í Englandi.
• 8. november - John F. Kennedy vinnur tað amerikanska forsetavalið.
• 28. november - Móritania fær fullveldi frá Fraklandi.
• 4. desember - Sovjetsamveldið sýtir Móritania atgongd til limaskap í Sameindu Tjóðunum.

List[rætta | rætta wikitekst]

Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]

• 11. juli - How to Kill a Mockingbird hjá Harper Lee verður útgivin. Bókin vinnur seinni eina Pulitzer-virðisløn fyri bestu amerikansku skaldsøgu í 1960.

Sjónvarp[rætta | rætta wikitekst]

• 30. september - Teknifilmsrøðin The Flintstones verður víst fyri fyrstu ferð á amerikonsku sjónvarpsrásini ABC.
• 9. desember - Enska dramarøðin Coronation Street verður víst fyri fyrstu ferð. Røðin skuldi upprunaliga bert vera 13 partar, men koyrir enn í dag (2015) 5 ferðir um vikuna í enskum sjónvarpi.

Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]

• 18. - 28. februar - Vetrar-OL í Kalifornia, USA.
• 25. august - 11. september - Summar-OL í Róm, Italia.Muhammad Ali, tá nevndur Cassius Clay, vinnur gull fyri USA í boksing í light-heavyweight flokki.

Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]

• 18. mai - UEFA-Cup finala: Real Madrid - Eintracht Frankfurt 7-3 (3-1) í Glasgow, Skotlandi. Hetta verður fimti UEFA-Cup sigur Real Madrid á rað.

Føðingar[rætta | rætta wikitekst]

• 

  Antonio Banderas í 2014.
  22. januar - Michael Hutchence, avstralskur rokktónleikari (INXS) (d. 1997)
• 21. mars - Ayrton Senna, brasilskur F1 rasarakoyrari (d. 1994).
• 24. mars - Nena, týsk songkvinna
• 4. apríl - Hugo Weaving, avstralskur sjónleikari (The Matrix)
• 11. apríl - Jeremy Clarkson, enskur tíðinda- og sjónvarpsmaður (Top Gear)
• 15. apríl - Susanne Bier, danskur filmsleikstjóri
• 28. apríl - Jón Páll Sigmarsson, íslendskur kraftamaður (d. 1993)
• 10. mai - Bono, írskur rokksangari (U2)
• 21. mai - Jeffrey Dahmer, amerikanskur raðmordari (d. 1994)
• 14. juli - Jane Lynch, amerikanskur sjónleikari (Glee)
• 7. august - David Duchovny, amerikanskur sjónleikari (X-files)
• 10. august - Antonio Banderas, spanskur sjónleikari (The Mask of Zorro)
• 

  Hugh Grant í 2011.
  17. august - Sean Penn, amerikanskur sjónleikari (I am Sam)
• 9. september - Hugh Grant, enskur sjónleikari (Notting Hill)
• 10. september - Colin Firth, enskur sjónleikari (The King's Speech)
• 18. oktober - Jean-Claude Van Damme, belgiskur sjónleikari (Universial Soldier)
• 30. oktober - Diego Maradona, argentinskur fótbóltsleikari
• 5. november - Tilda Swinton, enskur sjónleikari (The Chronicles of Narnia)
• 11. november - Stanley Tucci, amerikanskur sjónleikari og filmsleikstjóri
• 18. november - Kim Wilde, ensk songkvinna
• 25. november - John F. Kennedy Jr., amerikanskur blaðútgevi (d. 1999)
• 3. desember
  • Daryl Hannah, amerikanskur sjónleikari (Steel Magnolias)
  • Julianne Moore, amerikanskur sjónleikari (The Hours)
• 10. desember - Kenneth Branagh, norðurírskur sjónleikari og filmsleikstjóri

Andlát[rætta | rætta wikitekst]

• 17. apríl - Eddie Cochran, amerikanskur rokksangari (f. 1938)
• 4. mai - Thorstein Petersen, føroyskur politikari (f. 1899)
• 10. november - Sverre Patursson, føroyskur rithøvundur og yrkjari (f. 1871)
• 16. november - Clark Gable, amerikanskur sjónleikari (Gone with the Wind) (f. 1901)

Keldur[rætta | rætta wikitekst]

Sí miðlasavnið

»1960« í Wikimedia Commons.

1. ↑ http://www2.census.gov/prod2/statcomp/documents/1961-02.pdf